İZMİR Kalkınma Ajansı tarafından 30 Aralık 2009 tarihinde başlatılan Tarım ve Kırsal Kalkınma ile Turizm ve Çevre alanlarından oluşan Mali Destek Programı bilgilendirme toplantısı dün Torbalı Belediyesi Meclis Salonunda yapıldı. Bu programlar kapsamında 31.610.489 TL’lik bir kaynağın uygun başvuru sahiplerine kullandırılması planlanıyor. Bu tutarın 18.966.293 TL’si Tarım ve Kırsal Kalkınma, 12.644.196 TL’si ise Turizm ve Çevre Malî Destek Programı için ayrıldı. Proje sunacak olan kamu kuruluşları İzmir Kalkınma Ajansına 4 proje sunabilecek ve bunlardan sadece 2 tanesi için destek alabilecekken KOBİ’ler sadece 1 proje desteği alabilecekler.

KIRSAL KALKINMAYA DESTEK OLACAK PROJELER
YAPILAN bu bilgilendirme toplantısından sonra hibe programından faydalanmak isteyenlere 2 günlük ücretsiz eğitim verilecek. Tarımsal ve Kırsal Kalkınma Mali Destek Programı ile İzmir bölgesinde tarımdan elde edilen katma değerin arttırılması ve bölgede tarım ve tarıma dayalı sanayinin rekabet gücünü yükseltmeye yönelik faaliyetleri destekleyerek kırsal kalkınmaya katkıda bulunacak projelere destek verilecek. Bu program kapsamında İzmir ili sınırları içerisindeki Kaymakamlıklar, Bakanlık İl ve İlçe Müdürlükleri, Bakanlıklara Bağlı Kurum ve Kuruluşlar, İl Özel İdaresi, Belediyeler ve Köy Muhtarlıkları, üniversite rektörlükleri, enstitüler, fakülteler, meslek yüksekokulları ve meslek liseleri, sivil toplum kuruluşları, tarımsal amaçla kurulan kooperatifler ile küçük ve orta büyüklükteki (KOBİ) gıda ve içerecek işletmeleri başvuruda bulunabilecek. Bu proje kapsamında desteklenecek projeler için tahsis edilen 18.966.293 TL’lik toplam tutardan 11.966.293 TL’si kar amacı güden kuruluşlara ayrılırken 7.000.000 TL’si ise kar amacı gütmeyen kurum ve kuruluşlar için ayrılmış durumda. Program çerçevesinde asgari 30.000 TL azami 450.000 TL ödeme yapılabilecek.

ÇEVRESEL KALİTENİN İYİLEŞTİRİLMESİ İÇİN
TURİZM ve Çevre Mali Destek Programı ile de İzmir bölgesinde turizmin çeşitlenmesiyle bölgenin turizmde rekabet edebilirliğinin arttırılmasına ve çevresel kalitenin iyileştirilmesine katkıda bulunacak projelere destek verilecek. Bu projeden de kamu kurumları, yerel yönetimler, dernekler, vakıflar ve odalar faydalanabilecekler. Bu program çerçevesinde de asgari 50.000 TL azami 600.000 TL ödeme yapılabilecek.

Göçün getirdiği sosyo-ekonomik sorunlara bir de krizin yansımaları eklenince olanlar oldu: İşsiz sayısı resmi verilere göre 7 bin 500’e, sanayicilere göre 15 bine ulaştı. İntiharlar birbiri ardına gelmeye başladı.

MHP’nin hazırlattığı, TBMM’ye İzmir milletvekili Şenol Bal’ın sunacağı ‘2009 Torbalı İntihar Raporu’nu oluşturan Emrah Serbest de iş arayanlar arasında. Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü mezunu. Bir süre Phillip Morris’te finansal analist olarak çalışmış, ardından Amerika’ya gidip ekonomi mastırı yapmış. Şimdi ise birkaç yerel gazetede ekonomi yazıları yazıyor. Serbest, çarpıcı tespitlerde bulunuyor:
“Ödediği verginin ne kadarı Torbalı’ya dönüyor? Gerek sivil toplum kuruluşları gerekse yerel yönetim sanayi potansiyelini halkın lehine çeviremiyor. Türkiye’nin en büyük fabrikaları burada. Ama çalışanlarının en fazla yüzde 30’u Torbalılı. Onlar da asgari ücretli. Yapılması gereken en doğru şey, Torbalı’dan işçi alımına teşvik sağlamak.”

‘İşi olan da maaş alamıyor’
Torbalı’da olup biteni kahvede sohbet ettiğimiz üç genç özetliyor:
“Üçümüzün de işi var ama ya maaş alamıyoruz ya da aldığımız asgari ücret. Göç yüzünden ev kiraları ise en ucuz 300 TL’den başlıyor. Herkes stres altında. İnsan çok ama çalıştıran yok.”

Kaymakamlık çalışma başlattı
Torbalı Kaymakamı Zeki Arslan ise İzmir Kalkınma Ajansı destekli bir proje başlattıklarını söylüyor. Arslan, “Başında bir hekim var. Ailelerle yüzyüze görüşerek bilgi topluyorlar. Proje sonunda ulaşılan veriler doğrultusunda çözüm üretilecek” diyor.

‘DEV MARKALAR BURADA AMA…’
Torbalı Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Behçet Çınar, ilçenin çok hızlı gelişerek kasabadan bir anda şehir görünümüne büründüğünü, bunun da sıkıntıları beraberinde getirdiğini belirterek şunları söylüyor:
“2005’ten bu yana kurumlar vergisi sıralamasında ilçeler arası şampiyonuz. 2008 kurumlar vergisinde ise iller sıralamasına konuduğunda 8.6 milyar TL ile beşinciyiz. İzmir’in toplam vergisinin yüzde 45’ini toplayan ilçeyiz. Ancak sanayicinin iki yıldır yaşadığı bir kriz var. Bir yılda 3 bin 550 kişi işten çıkarıldı, 65 işyeri kapandı. Bir çok işletme yüzde 80 daralmaya gidip, kapanma noktasına gelse de Torbalı hala yatırımcı çekmeye devam ediyor. Ancak dev sanayi kuruluşlarının buradaki halka pek faydası yok. Büyük servis arabalarına bakın, İzmir yönünden gidip gelir.”

‘BOL SIFIRLARIN HAMALIYIZ’
Torbalı Ticaret Odası Meclis Başkanı Abdulvahap Olgun, “Ödenen vergilere bakıp aldanılmasın, biz sadece sıfırların hamallığını yapıyoruz” diye başladığı sözlerini şöyle sürdürüyor:
“İzmir’in doğu, batı ve kuzey aksı doyunca güneyde Torbalı, hazırlıksız bir şekilde sanayileşmeye başladı. Yetkililer hiçbir altyapı tedbiri almadı. Tarım ilçesiydik sanayi kenti olduk. 40 yılda göçle 8 kat büyüdük. İntihar vakalarını temelinde eğitim, sağlık, işsizlik ve ekonomik sıkıntılar yatmakta. Torbalı’da bunların hepsi mevcut. Öğrencilerimiz 40 yıl önceki lisede eğitim görüyor. Hastalar 40 yıl önceki hastanede tedavi oluyor. İntihara teşebbüs edenlerin rehabilitasyonu ile ilgili hiçbir çalışma yok. Fabrika var, çalışacak işçi var. Ama bu işçilerimiz vasıfsız.”